Ka një numër të konsiderueshëm vitesh që bota ka pësuar një zhvillim marramendës, në shumë aspekte të jetës, sidomos në atë teknologjik. Po ashtu, ka disa vite që civilizimi në botë është zvarritur me hapa të shpejtë duke kapur qiellin me dorë... Edhe pse ky civilizim është i dëmshëm për natyrën njerëzore (e kam fjalën për një pjesë të mirë të civilizimit, jo për të gjithë civilizimin!), ai përsëri mbetet arritje, mbetet civilizim dhe, njerëzit e ndjekin duke e respektuar deri në detaj.
Mirëpo, problemi është me civilizimin e quajtur “Liri vetvetore”, “Pavarësi vetvetore” dhe civilizimin “Epsh-dëfryes”. Të gjitha këto e çojnë krijesën më të bukur të Zotit, që është njeriu, në degradim të moralit. Në momentin që një shoqëri fillon dhe e prish, apo e dobëson moralin e saj, atëherë kjo shoqëri ka shkuar dalë-ngadalë me këmbët e veta drejt humnerës!
Morali është pika më e dobët e shoqërisë njerëzore! Mendoj se, është morali dhe intelekti ai që e dallon, dhe duhet ta dallojë, njeriun nga bota shumëllojshe e kafshëve.
Edhe qarqe të ndryshme e kanë kuptuar më së miri këtë pohim dhe përpiqen natë e ditë, me allishverishe të ndryshme, me metoda të lloj-llojshme, që njeriun ta shthurin duke i prishur moralin.([1]) Sepse ‘morali është një gojëz([2]) për vullnetin, logjikën dhe rimën e ndritur të mendjes’.([3])
Ndikimi i këtyre qarqeve në shthurjen e moralit njerëzor ka qenë shumë i madh. Në emër të zhvillimit, civilizimit, relaksimit, paqes, etj., morali njerëzor u shthur..., edhe shoqëria u prish, thënë ndryshe, njeriu u afrua më shumë me natyrën kafshëroro-derrërore!...
Si rrjedhojë e prishjes së moralit, njeriut iu larguan virtytet më të mira, më të hijshme për të cilat ai duhet të jetë krenar, kështu që njeriu nuk respekton e as që adhuron Krijuesin e tij (edhe pse e krijoi në formën më të bukur, i dha çdo gjë që i nevojitej), nuk respekton prindërit, ndaj të cilëve është borxhli tërë jetën e nuk iu shlyhet kurrë... (madje kërkon që të ndahet e të qëndrojë sa më larg tyre), bën krime, bën vrasje e grabitje, fyen, shanë e mallkon; pra bën çfarë t’i thotë uni i tij. Tashmë atë e komandon uni, apo nefsi i tij, nuk e komandon më logjika dhe morali!...
Për të bërë një sintezë të kësaj që u tha më sipër, në një nga ditët e javës që kaloi më rastisi të shikoja një makinë e cila u ndal pak metra para meje e, nga dera e pasme e saj dolën dy vajza rreth të 20-ave. Njëra nga ato, duke mos menduar se ku gjendej (medoemos për të nuk ishte momenti të logjikonte e të mendonte), dy djemve që qëndronin në ndenjëset e para të makinës, u tha me zë të lartë (natyrisht me zë përkëdhelës e kërkues për dëfrim në një herë tjetër):
- “Kurrë më! Fuck you! Fuck you, a m’dëgjon?!”
Pas dy-tre minutash, ato u rikthyen sërish në rrugën kryesore, sikur të mos kishte ngjarë asgjë, duke kujtuar momentet e këndshme që kishin kaluar me prehësit e tyre...
Ky fenomen ndodh në pjesën dominuese të shoqërisë shqiptare, sidomos në moshën kulmore të rinisë, mes 18-30 vjeç.
Në këtë rast, edhe vajza e Shkodrës, apo katundarja e civilizuar, (pavarësisht nga fakti se nuk mund të jesh edhe katundar/e edhe i civilizuar) kërkon që të imitojë civilizimin alla-franga duke përdorur shprehje amerikano-moderne!...
Në këtë kontekst, për sa kohë që, ne të gjithë, të mos kontribuojmë e të mos e bëjmë moto tonën ‘ruajtjen e moralit’, ne do të vazhdojmë të vuajmë seriozisht dhe, do të vazhdojmë të jemi shumë larg natyrës së pastër njerëzore...
Shkodër, më 04. 02. 2008
Mirsad Sylja
Mirëpo, problemi është me civilizimin e quajtur “Liri vetvetore”, “Pavarësi vetvetore” dhe civilizimin “Epsh-dëfryes”. Të gjitha këto e çojnë krijesën më të bukur të Zotit, që është njeriu, në degradim të moralit. Në momentin që një shoqëri fillon dhe e prish, apo e dobëson moralin e saj, atëherë kjo shoqëri ka shkuar dalë-ngadalë me këmbët e veta drejt humnerës!
Morali është pika më e dobët e shoqërisë njerëzore! Mendoj se, është morali dhe intelekti ai që e dallon, dhe duhet ta dallojë, njeriun nga bota shumëllojshe e kafshëve.
Edhe qarqe të ndryshme e kanë kuptuar më së miri këtë pohim dhe përpiqen natë e ditë, me allishverishe të ndryshme, me metoda të lloj-llojshme, që njeriun ta shthurin duke i prishur moralin.([1]) Sepse ‘morali është një gojëz([2]) për vullnetin, logjikën dhe rimën e ndritur të mendjes’.([3])
Ndikimi i këtyre qarqeve në shthurjen e moralit njerëzor ka qenë shumë i madh. Në emër të zhvillimit, civilizimit, relaksimit, paqes, etj., morali njerëzor u shthur..., edhe shoqëria u prish, thënë ndryshe, njeriu u afrua më shumë me natyrën kafshëroro-derrërore!...
Si rrjedhojë e prishjes së moralit, njeriut iu larguan virtytet më të mira, më të hijshme për të cilat ai duhet të jetë krenar, kështu që njeriu nuk respekton e as që adhuron Krijuesin e tij (edhe pse e krijoi në formën më të bukur, i dha çdo gjë që i nevojitej), nuk respekton prindërit, ndaj të cilëve është borxhli tërë jetën e nuk iu shlyhet kurrë... (madje kërkon që të ndahet e të qëndrojë sa më larg tyre), bën krime, bën vrasje e grabitje, fyen, shanë e mallkon; pra bën çfarë t’i thotë uni i tij. Tashmë atë e komandon uni, apo nefsi i tij, nuk e komandon më logjika dhe morali!...
Për të bërë një sintezë të kësaj që u tha më sipër, në një nga ditët e javës që kaloi më rastisi të shikoja një makinë e cila u ndal pak metra para meje e, nga dera e pasme e saj dolën dy vajza rreth të 20-ave. Njëra nga ato, duke mos menduar se ku gjendej (medoemos për të nuk ishte momenti të logjikonte e të mendonte), dy djemve që qëndronin në ndenjëset e para të makinës, u tha me zë të lartë (natyrisht me zë përkëdhelës e kërkues për dëfrim në një herë tjetër):
- “Kurrë më! Fuck you! Fuck you, a m’dëgjon?!”
Pas dy-tre minutash, ato u rikthyen sërish në rrugën kryesore, sikur të mos kishte ngjarë asgjë, duke kujtuar momentet e këndshme që kishin kaluar me prehësit e tyre...
Ky fenomen ndodh në pjesën dominuese të shoqërisë shqiptare, sidomos në moshën kulmore të rinisë, mes 18-30 vjeç.
Në këtë rast, edhe vajza e Shkodrës, apo katundarja e civilizuar, (pavarësisht nga fakti se nuk mund të jesh edhe katundar/e edhe i civilizuar) kërkon që të imitojë civilizimin alla-franga duke përdorur shprehje amerikano-moderne!...
Në këtë kontekst, për sa kohë që, ne të gjithë, të mos kontribuojmë e të mos e bëjmë moto tonën ‘ruajtjen e moralit’, ne do të vazhdojmë të vuajmë seriozisht dhe, do të vazhdojmë të jemi shumë larg natyrës së pastër njerëzore...
Shkodër, më 04. 02. 2008
Mirsad Sylja
([1]) Për informacion më të plotë rreth këtij fenomeni, lexuesit i sugjeroj që të lexojë librin: ‘Marija’, të Emine Shenlikoglu, botimet AICC, New York, 2006.
([2]) Sipas ‘Fjalorit të shqipes së sotme”, hartuar nga ‘Akademia e shkencave e Shqipërisë, instituti i gjuhësisë dhe letërsisë”, botuar nga “Toena”, Tiranë 2002, në faqen 396, sqaron se fjala “gojëz” do të thotë: “rrjetë që i vihet kafshës (zakonisht qenit, ujkut, etj.) që të mos kafshojë”.
([3]) Thënie e shkrimtarit dhe dramaturgut austriak Franz Grillparer; e përmendur në librin e Gerhard Helwing, “Citate dhe fjalë të urta nga A deri te Zh”, përktheu: Rasim Stojkaj, Prishtinë 2005, fq. 179.
0 comments:
Post a Comment